بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ حم1
به نام خداى رحمان و رحيم. - حم .
تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ2
اين كتابى است نازل شده از ناحيه خداى عزيز و حكيم .
إِنَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ لَآياتٍ لِلْمُؤْمِنِينَ3
به درستى در آسمانها و زمين آيتها هست براى مردم با ايمان .
وَ فِي خَلْقِكُمْ وَ ما يَبُثُّ مِنْ دابَّةٍ آياتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ4
و نيز در خلقت خودتان و جنبندگانى كه همواره منتشر مىكند آيتها هست براى مردمى كه اهل يقين باشند .
وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ وَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّماءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ تَصْرِيفِ الرِّياحِ آياتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ5
و نيز در اختلاف شب و روز و رزقى كه خدا از آسمان نازل مىكند و به وسيله آن زمين را بعد از مردنش زنده مىكند و همچنين در گرداندن بادها از اين سو به آن سو آيتها هست براى مردمى كه تعقل كنند .
تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَ آياتِهِ يُؤْمِنُونَ6
اينها همه آيات خدا است كه به حق بر تو تلاوت مىكنيم با اين حال بعد از سخن خدا و آيات او ديگر به چه سخنى ايمان مىآورند .
وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ7
واى بر هر كس كه بىپروا دروغ مىگويد و از گناه لذت مىبرد .
يَسْمَعُ آياتِ اللَّهِ تُتْليٰ عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ8
آيات خدا را مىشنود كه بر او تلاوت مىشود با اين حال از روى تكبر بر انكار خود اصرار مىورزد تو گويى اصلا آن را نشنيده. پس او را به عذابى دردناك بشارت بده .
وَ إِذا عَلِمَ مِنْ آياتِنا شَيْئاً اتَّخَذَها هُزُواًۚ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ9
و چون به چيزى از آيات ما اطلاع مىيابد آن را مسخره مىكند اين گونه اشخاص عذابى خوار كننده دارند .
مِنْ وَرائِهِمْ جَهَنَّمُۖ وَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ ما كَسَبُوا شَيْئاً وَ لا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِياءَۖ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ10
و در پشت سرشان جهنم است و آنچه از مال و جاه دنيا به دست آوردهاند پشيزى به دردشان نمىخورد و همچنين هيچ يك از خدايانى كه به جاى اللَّه ولى خود گرفتهاند و عذابى عظيم دارند .
هٰذا هُديًۖ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ11
اين قرآن هدايت است و كسانى كه به آيات پروردگارشان كفر ورزيدند از سختترين شكنجهها عذابى دردناك دارند .
اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ وَ لِتَبْتَغُوا لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ12
البته همان خدا است كه دريا را براى شما مسخر كرد تا كشتىها به امر وى در آن به راه افتند و تا از فضل خدا كسب كنيد و تا شايد شكر بگزاريد .
وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ13
و آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است همه را براى شما مسخر كرد و همهاش از او است و در اين خود آياتى است براى مردمى كه تفكر كنند .
قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ لِيَجْزِيَ قَوْماً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ14
به كسانى كه ايمان آوردهاند بگو، بر كفارى كه به ايام خدا اميد ندارند ببخشايند تا خدا هر قومى را به آنچه عمل كردهاند كيفر دهد .
مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها فَعَلَيْها ثُمَّ إِليٰ رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ15
هر كس عمل صالح كند به نفع خود كرده و هر كس بدى كند عليه خود كرده و سپس همگى به سوى پروردگارتان برمىگرديد .
وَ لَقَدْ آتَيْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ وَ الْحُكْمَ وَ النُّبُوَّةَ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَلَي الْعالَمِينَ16
و به تحقيق ما به بنى اسرائيل كتاب و حكمت و نبوت داديم و ارزاق طيب روزيشان كرديم و بر عالميان عصر خود برتريشان داديم .
وَ آتَيْناهُمْ بَيِّناتٍ مِنَ الْأَمْرِۖ فَمَا اخْتَلَفُوا إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ17
و از امر دين آياتى روشن داديم پس اگر اختلاف كردند اختلافشان پس از آن بود كه به حقانيت دين يقين پيدا كردند و انگيزه اختلاف آنها تنها حسادتى بود كه به يكديگر مىورزيدند، به درستى پروردگار تو روز قيامت بين آنان در آن چيزهايى كه اختلاف مىكردند داورى خواهد كرد .
ثُمَّ جَعَلْناكَ عَليٰ شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْها وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ18
سپس نوبت به تو رسيد و ما ترا هم بر شريعتى از امر دين واقف ساختيم پس همان را پيروى كن نه هواهاى كسانى را كه علم ندارند .
إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئاًۚ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍۖ وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ19
چون آنان هيچ تو را از اراده خدا بىنياز نكنند و ستمكاران در ظلم و ستم دوستدار و مددكار يكديگرند و خدا دوستدار متقيان است .
هٰذا بَصائِرُ لِلنَّاسِ وَ هُديً وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ20
اين قرآن بصيرتهايى است براى مردم و هدايت و رحمتى است براى گروهى كه يقين آورند .
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ21
بلكه پنداشتهاند كه ما با آنان همان گونه رفتار مىكنيم كه با اشخاص با ايمان و داراى اعمال صالح مىكنيم و خيال كردهاند زندگى و مرگشان با آن افراد يكسان است و چه بد پندارى است كه كردهاند .
وَ خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَ لِتُجْزيٰ لِتُجْزيٰ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ22
و خدا آسمانها و زمين را (به خيال و پندار خلق نكرد) بلكه به حق آفريد. آرى آفريد تا هر كسى را به آنچه مىكند جزاء دهد و در اين جزا به كسى ظلم نمىشود .
أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللَّهُ عَليٰ عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَليٰ سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَليٰ بَصَرِهِ غِشاوَةً فَمَنْ يَهْدِيهِ مِنْ بَعْدِ اللَّهِۚ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ23
هيچ ديدى آن كسى را كه هواى نفس خود را خداى خود گرفت و خدا او را با داشتن علم گمراه كرد و بر گوش و قلبش مهر نهاد و بر چشمش پرده انداخت، ديگر بعد از خدا چه كسى او را هدايت مىكند آيا باز هم متذكر نمىشويد؟ .
وَ قالُوا ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُۚ وَ ما لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ24
و گفتند: زندگى جز همين زندگى دنيا نيست دستهاى مىميرند و دستهاى ديگر زنده مىشوند و ما را جز روزگار هلاك نمىكند اينان هيچ علمى به سخنان خود ندارند و جز مظنه و پندار دليلى ندارند .
وَ إِذا تُتْليٰ عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ ما كانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا ائْتُوا بِآبائِنا إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ25
و چون آيات بينات ما بر آنان تلاوت مىشود هيچ حرف حسابى و حجتى ندارند جز اينكه بگويند اگر راست مىگوييد پدران ما را زنده كنيد .
قُلِ اللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِليٰ يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ26
بگو خدا است كه شما را زنده مىكند و مىميراند و سپس روز قيامت يك جا جمعتان مىكند روزى كه در آن هيچ شكى نيست ليكن بيشتر مردم نمىدانند .
وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِۚ وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ27
و ملك آسمانها و زمين تنها از آن خدا است. در روزى كه قيامت بپا شود اهل باطل زيانكارند .
وَ تَريٰ كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةًۚ كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعيٰ إِليٰ كِتابِهَا الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ28
و هر امتى را مىبينى كه از شدت ترس به زانو در آمدهاند. هر امتى را صدا مىزنند تا نامه عمل خود را ببينند و آن گاه مىگويند: امروز جزايتان خود آن اعمالى است كه مىكرديد .
هٰذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ إِنَّا كُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ29
اين كتاب ما است كه به حق بر شما سخن مىگويد ما همواره آنچه شما مىكرديد استنساخ مىكرديم .
فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَيُدْخِلُهُمْ فَيُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِي رَحْمَتِهِ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ30
پس آنهايى كه ايمان آورده اعمال صالح كردند پروردگارشان آنها را داخل در رحمت خود مىكند اين همان رستگارى آشكار است .
وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا أَ فَلَمْ تَكُنْ آياتِي تُتْليٰ عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَ كُنْتُمْ قَوْماً مُجْرِمِينَ31
و اما كسانى كه كافر شدند (به ايشان گفته مىشود) آيا نبود كه آيات من بر شما تلاوت مىشد و شما استكبار مىكرديد و مردمى مجرم بوديد؟ .
وَ إِذا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ السَّاعَةُ لا رَيْبَ فِيها قُلْتُمْ ما نَدْرِي مَا السَّاعَةُ إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَ ما نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ32
و چون گفته مىشد وعده خدا حق است و در قيامت شكى نيست مىگفتيد ما نمىفهميم قيامت چيست در باره آن احتمالى مىدهيم و ما هرگز نمىتوانيم يقين به آن پيدا كنيم .
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا وَ حاقَ بِهِمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِءُونَ33
(و چون قيامت شد) حقيقت اعمال زشتشان برايشان هويدا گشت و همان كه استهزائش مىكردند بر سرشان بيامد .
وَ قِيلَ الْيَوْمَ نَنْساكُمْ كَما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هٰذا وَ مَأْواكُمُ النَّارُ وَ ما لَكُمْ مِنْ ناصِرِينَ34
و گفته شد امروز ما شما را فراموش مىكنيم همانطور كه شما ديدار امروزتان را فراموش كرديد و منزلگاهتان آتش است و از ياوران احدى را نداريد .
ذٰلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آياتِ اللَّهِ هُزُواً وَ غَرَّتْكُمُ الْحَياةُ الدُّنْياۚ فَالْيَوْمَ لا يُخْرَجُونَ مِنْها وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ35
اين سرنوشتتان بخاطر آن بود كه آيات خدا را وسيله مسخره مىگرفتيد و زندگى دنيا مغرورتان كرد. در نتيجه امروز از آتش بيرون نخواهند شد، و عذرشان پذيرفته نمىشود .
فَلِلَّهِ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّماواتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعالَمِينَ36
پس حمد خداى را كه رب آسمانها و رب زمين و رب عالميان است .
وَ لَهُ الْكِبْرِياءُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِۖ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ37
و كبرياء در آسمانها و زمين خاص او است و او عزيز حكيم است .