به نام اللَّه كه رحمان و رحيم است‌ - اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد در حكم كردن از خدا و رسول او پيشى مگيريد و از خدا پروا كنيد كه خدا شنواى دانا است .

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد صداى خود را بلندتر از صداى رسول اللَّه برنياوريد و با او به صوت بلند سخن مگوييد آن چنان كه با يكديگر سخن مى‌گوييد تا اعمالتان ندانسته بى نتيجه نشود .

به درستى آنان كه صوت خود را در برابر رسول خدا آهسته برمى‌آورند كسانيند كه خدا دلهايشان را براى تقوى بيازموده، ايشان مغفرت و اجرى عظيم دارند .

به درستى آنان كه تو را از پشت ديوار حجره‌ها بانگ مى‌زنند بيشترشان تعقل ندارند .

و اگر ايشان صبر كنند تا تو از خانه به سويشان در آيى برايشان بهتر است و خدا آمرزگار رحيم است .

هان اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد اگر فاسقى خبرى برايتان آورد تحقيق كنيد تا مبادا ندانسته به قومى بى گناه حمله كنيد و بعدا كه اطلاع يافتيد از كرده خود نادم شويد .

و بدانيد كه رسول اللَّه در بين شما است بايد كه از او اطاعت كنيد و اگر او شما را در بسيارى امور اطاعت كند خود شما به تنگ مى‌آييد و ليكن خداى تعالى ايمان را محبوب شما كرد و در دلهايتان زينت داد و كفر و فسوق و عصيان را مورد نفرتتان قرار داد اينان رشد يافتگانند .

رشدى كه خود فضلى از خدا و نعمتى از او است و خدا داناى فرزانه است .

اگر دو طائفه از مؤمنين به جان هم افتادند بينشان اصلاح كنيد پس اگر معلوم شد يكى از آن دو طائفه بر ديگرى ستم مى‌كند با آن طائفه كارزار كنيد تا به حكم اجبار تسليم امر خدا شود و اگر به سوى خدا برگشت بين آن دو طائفه به عدل اصلاح كنيد (و باز هم توصيه مى‌كنم كه) عدالت را گسترش دهيد كه خدا عدالت‌گستران را دوست مى‌دارد .

تنها مؤمنين برادر يكديگرند پس بين برادران خود اصلاح كنيد و از خدا پروا كنيد، شايد مورد رحمش قرار گيريد .

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد هيچ قومى حق ندارد قومى ديگر را مسخره كند چه بسا كه آنان از ايشان بهتر باشند، هيچ يك از زنان حق ندارند زنانى ديگر را مسخره كنند چون ممكن است آنان از ايشان بهتر باشند. و هرگز عيبهاى خود را بر ملا مكنيد (كه اگر عيب يكى از خودتان را بر ملا كنيد در واقع عيب خود را بر ملا كرده‌ايد) و لقب بد بر يكديگر منهيد كه اين بد رقم يادآورى از يكديگر است كه بعد از ايمان باز هم يكديگر را به فسوق ياد كنيد و هر كس توبه نكند همه آنان از ستمكارانند .

هان اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! از بسيارى گمانها اجتناب كنيد كه بعضى از گمانها گناه است، و از عيوب مردم تجسس مكنيد و دنبال سر يكديگر غيبت مكنيد، آيا يكى از شما هست كه دوست بدارد گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ قطعا از چنين كارى كراهت داريد و از خدا پروا كنيد كه خدا توبه پذير مهربان است .

هان اى مردم ما شما را از يك مرد و يك زن آفريديم و شما را تيره‌هايى بزرگ و تيره‌هايى كوچك قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد نه اينكه به يكديگر فخر كنيد و فخر و كرامت نزد خدا تنها به تقوى است و گرامى‌ترين شما با تقوى‌ترين شما است كه خدا داناى با خبر است .

اعراب باديه‌نشين به تو گفتند ايمان آورديم. بگو: نه، هنوز ايمان نياورده‌ايد و بايد بگوييد اسلام آورديم چون هنوز ايمان در دلهاى شما داخل نشده و اگر خدا و رسول را اطاعت كنيد خدا از پاداش اعمالتان چيزى كم نمى‌كند كه خدا آمرزگار رحيم است .

مؤمنين تنها آنهايى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده و ديگر شك به خود راه ندادند و با اموال و جانهاى خود در راه خدا جهاد كردند تنها اينان صادقند .

بگو آيا خدا را از ايمان خود با خبر مى‌سازيد و حال آنكه خدا مى‌داند آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است، و او به هر چيزى دانا است .

بر تو منت مى‌نهند كه اسلام آوردند بگو اسلام خود را بر من منت ننهيد بلكه اين خدا است كه بر شما منت دارد كه به ايمان هدايتتان كرد اگر به راستى ايمان داشته باشيد .

آرى، تنها خدا است كه غيب آسمانها و زمين را مى‌داند و خدا به آنچه مى‌كنيد بينا است .