بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ وَ النَّجْمِ إِذا هَويٰ1
به نام خداى رحمان و رحيم. - سوگند به اجرام آسمانى هنگامى كه غروب مىكنند .
ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَويٰ2
كه هرگز همنشين و دوست شما (محمد) نه عمدا از صراط مستقيم منحرف شده، و نه به خطا .
وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَويٰ3
و هرگز از روى هوى و هوس سخن نمىگويد .
إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحيٰ4
آنچه مىگويد به جز وحيى كه به وى مىشود نمىباشد .
عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُويٰ5
اسرارى است كه جبرئيل شديد القوى به وى آموخته است .
ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَويٰ6
كسى كه به خاطر رأى و عقل كاملش بر چنين مقامى رسيده .
وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْليٰ7
و در بلندترين افق جاى گرفته .
ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّيٰ8
و در عين بلندى رتبهاش به خدا نزديك و نزديكتر شده .
فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنيٰ9
او رسول را آن قدر بالا برد كه بيش از دو كمان و يا كمتر فاصله نماند .
فَأَوْحيٰ إِليٰ عَبْدِهِ ما أَوْحيٰ10
در آنجا بود كه جبرئيل به بنده خدا وحى كرد آنچه را كه كرد .
ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأيٰ11
قلب پيامبر آنچه كه ديده بود صادق بود .
أَ فَتُمارُونَهُ عَليٰ ما يَري12
با اينكه خدا بر صدق او شهادت مىدهد شما مشركين مىخواهيد با اصرار خود او را در آنچه ديده در شك بيندازيد؟! .
وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْريٰ13
با اين كه او را يك بار ديگر ديده بود .
عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهيٰ14
نزد سدره منتهى .
عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْويٰ15
كه جنت الماوى آنجاست .
إِذْ يَغْشَي السِّدْرَةَ ما يَغْشيٰ16
و هنگامى ديده بود كه آنچه بر سدره احاطه داشت آن را پوشانده بود .
ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغيٰ17
چشم او نه به كجى گراييده بود، و نه در ديدن طغيان كرده بود، (تا در نتيجه چيزى را ديده باشد كه حقيقت نداشته باشد) .
لَقَدْ رَأيٰ مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْريٰ18
و چطور ممكن است چشم او دچار كژبينى و طغيان شده باشد با اينكه آيات چندى از آيات كبراى پروردگارش را ديده بود .
أَ فَرَأَيْتُمُ اللاَّتَ وَ الْعُزَّي19
و با اينكه دعوت او حق و نبوتش صدق است آيا هنوز هم معتقديد كه لات و عزى .
وَ مَناةَ الثَّالِثَةَ الْأُخْريٰ20
و سومى يعنى منات (به گمان شما دختران خدايند) .
أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثيٰ21
آيا پسران مال شما و براى خدا دختران است؟ .
تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزيٰ22
چه تقسيم جائرانه و غير عادلانهاى .
إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَي الْأَنْفُسُۖ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُديٰ23
اين بتها هيچ حقيقتى به جز اين ندارند كه نامهايى از طرف شما و پدرانتان بر آنها نهاده شده، و خداى تعالى هيچ مدركى بر الوهيت آنها نازل نكرده، اى پيامبر اينان به جز خيال و پندارى دلخواه را پيروى نمىكنند. با اينكه از ناحيه پروردگارشان هدايت برايشان آمده .
أَمْ لِلْإِنْسانِ ما تَمَنَّيٰ24
راستى انسانها چنين قدرتى دارند كه هر چه را آرزو كنند به صرف آرزو مالك شوند؟ .
فَلِلَّهِ فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُوليٰ25
نه، دنيا و آخرت تنها ملك خدا است .
وَ كَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ لا تُغْنِي شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَرْضيٰ26
و چه بسيار فرشته در آسمان كه شفاعتشان هيچ دردى را دوا نمىكند، مگر بعد از آنكه خدا اذن دهد، و براى هر كس كه بخواهد و بپسندد اجازه دهد .
إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنْثيٰ27
كسانى كه به آخرت ايمان نمىآورند براى ملائكه نامهاى زنان مىگذارند و آنان را زن مىپندارند .
وَ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍۖ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّۖ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً28
با اينكه هيچ دليلى علمى بر گفته خود ندارند، و جز خيال و گمان دنبال نمىكنند، در حالى كه خيال و گمان هيچ دردى را دوا ننموده، در تشخيص حق جاى علم را نمىگيرد .
فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّيٰ عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا29
پس تو اى پيامبر از هر كسى كه از ياد ما روگردان است و جز زندگى دنيا نمىخواهد روى بگردان
ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَديٰ30
علمشان تا همين جا كارگر است، و تحقيقا پروردگار تو بهتر مىداند كه چه كسى از راه او گمراه شده، و چه كسى راه يافته است .
وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساءُوا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَي31
و براى خدا است آنچه در آسمانها و آنچه در زمين هست (آن وقت چگونه ممكن است حال اين دو طايفه را نداند، و اينكه گفتيم از آنان روى بگردان براى اين بود كه) تا خدا آنهايى را كه با اعمال خود بدى كردند، و آنهايى را كه با نيكىهاى خود نيكى نمودند، جزا بدهد .
الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ وَ الْفَواحِشَ إِلَّا اللَّمَمَۚ إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ إِذْ أَنْتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقيٰ32
و اما كسانى كه از گناهان كبيره و خيلى زشت پروا كردهاند، و گناهانى كوچك مرتكب شدهاند، پروردگار تو مغفرتى وسيع دارد، او به وضع شما آگاه است، چه آن زمانى كه شما را از زمين پديد مىآورد، و چه آن زمانى كه در شكم مادرانتان چنين بوديد، پس بيهوده خويشتن را نستاييد كه او بهتر مىداند چه كسى با تقوا است .
أَ فَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّيٰ33
آيا آن كس را كه از انفاق روىگردان شد مشاهده كردى؟ .
وَ أَعْطيٰ قَلِيلاً وَ أَكْديٰ34
مختصرى انفاق كرد و (به خاطر گفتار رفيقش كه گفت اگر ترك انفاق كردى گناهت به گردن من) ترك انفاق نمود .
أَ عِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَريٰ35
آيا او علم غيب دارد و مىداند (كه رفيقش گناهش را گردن مىگيرد) .
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِما فِي صُحُفِ مُوسيٰ36
يا از آن سفارشها كه در تورات در باره دادن حق شده با خبر نشده؟ .
وَ إِبْراهِيمَ الَّذِي وَفَّي37
و در صحف ابراهيمى كه حق را به حد تمام ادا كرد .
أَلَّا أَلَّا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْريٰ38
و نمىداند كه هيچ گنهكارى گناه ديگرى را تحمل نمىكند، و به گردن نمىگيرد؟ .
وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعيٰ39
و اينكه انسان به جز كار و تلاشش سرمايهاى ندارد؟ .
وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُريٰ40
و اينكه نزد وى سعى خود را خواهد ديد؟ .
ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفيٰ41
و سپس جزاى آن به كاملترين وجهش داده مىشود .
وَ أَنَّ إِليٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهيٰ42
و اينكه انتهاى سيرشان به سوى پروردگار تو است .
وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَ أَبْكيٰ43
و اينكه او است كه اسباب خنديدن و گريستن را فراهم كرده .
وَ أَنَّهُ هُوَ أَماتَ وَ أَحْيا44
و اينكه او است كه مىميراند و زنده مىكند .
وَ أَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثيٰ45
و اينكه او است كه جفت نر و ماده را آفريده .
مِنْ نُطْفَةٍ إِذا تُمْنيٰ46
از نطفهاى كه در رحم ريخته مىشود .
وَ أَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْريٰ47
و اينكه بر خداست كه نشاه آخرت را پديد آورد .
وَ أَنَّهُ هُوَ أَغْنيٰ وَ أَقْنيٰ48
و اينكه خود او است كه با اموال منقول و غير منقول بندگان خود را بىنياز مىكند .
وَ أَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْريٰ49
و اينكه او رب" كوكب شعرى" است كه بعضى آن را رب خود مىپندارند .
وَ أَنَّهُ أَهْلَكَ عاداً الْأُوليٰ50
و اينكه او نسل پيشين عاد را هلاك كرد .
وَ ثَمُودَ فَما أَبْقيٰ51
و ثمود را كه حتى يك نفر از ايشان باقى نگذاشت .
وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُۖ إِنَّهُمْ كانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغيٰ52
و قوم نوح را كه قبل از آنان، و ستمكارتر و ياغىتر از آنان بودند .
وَ الْمُؤْتَفِكَةَ أَهْويٰ53
و شهرهاى قوم لوط را كه زير و رو كرد و از عذاب آنچه متوجه آنان ساخت .
فَغَشَّاها ما غَشَّيٰ54
از هر سو احاطهشان كرد .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكَ تَتَماريٰ55
پس ديگر در كدام يك از نعمتهاى پروردگارت مىتوانى ترديد كنى .
هٰذا نَذِيرٌ مِنَ النُّذُرِ الْأُوليٰ56
اين پيامبر، بيمرسانى است از سنخ بيم رسانان گذشته .
أَزِفَتِ الْآزِفَةُ57
قيامت نزديك شد .
لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ58
و براى آن به غير از خدا پرده بردارى نيست .
أَ فَمِنْ هٰذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ59
آيا از اين مطالب تعجب مىكنيد؟ .
وَ تَضْحَكُونَ وَ لا تَبْكُونَ60
و مىخنديد و گريه نمىكنيد؟ .
وَ أَنْتُمْ سامِدُونَ61
و هم چنان سرگرم بازى خود هستيد؟ .
فَاسْجُدُواۤ لِلَّهِۤ وَ اعْبُدُوا۩62
پس براى خدا سجده كنيد و به عبادت او بپردازيد .