بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ1
به نام خداوندى كه در دنيا رحمتى عام براى همه و در آخرت رحمتى خاص براى مؤمنين دارد. - هان اى روپوش به خود پيچيده .
قُمْ فَأَنْذِرْ2
برخيز و انذار كن .
وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ3
و پروردگارت را تكبير گوى .
وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ4
و جامهات را از هر آلودگى پاك بدار .
وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ5
و از پليديها دورى نما .
وَ لا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ6
و در برابر احسانت نه منت بگذار و نه آن را بسيار و بزرگ بدان .
وَ لِرَبِّكَ فَاصْبِرْ7
و به خاطر پروردگارت صبر كن .
فَإِذا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ8
وقتى فرمان كوبنده حق صادر مىشود (و در صور دميده مىشود و مردگان زنده مىگردند) .
فَذٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ9
آن روز كه روز بازگشت خلائق به سوى خدا است روزى است سخت .
عَلَي الْكافِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ10
و بر كافران روزى ناهموار است .
ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً11
مرا با آن كسى كه در خلقتش از كسى كمك نگرفتم واگذار .
وَ جَعَلْتُ لَهُ مالاً مَمْدُوداً12
همان كسى كه براى او اموالى عريض و طويل قرار دادم .
وَ بَنِينَ شُهُوداً13
و فرزندانى كه همه برايش ماندهاند .
وَ مَهَّدْتُ لَهُ تَمْهِيداً14
و همه وسائل را برايش فراهم و منظم كردم .
ثُمَّ يَطْمَعُ أَنْ أَزِيدَ15
و او تازه از من طمع دارد كه بيشترش دهم .
كَلاَّۖ إِنَّهُ كانَ لِآياتِنا عَنِيداً16
ولى نه، بيشتر كه نمىدهم هيچ، بلكه به زودى از هر سو دچار گرفتاريش مىكنم، چون او نسبت به آيات ما عناد ورزيد .
سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً17
به زودى او را مجبور مىكنم كه از قله زندگى بالا رود (سپس او را به زير مىافكنم) .
إِنَّهُ فَكَّرَ وَ قَدَّرَ18
(وقتى همفكرانش در باره قرآن از او داورى خواستند) فكرى كرد و اندازهاى گرفت .
فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ19
مرگ بر او باد با آن اندازهاى كه گرفت .
ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَ20
و باز هم مرگ بر او باد با آن اندازهگيريش .
ثُمَّ نَظَرَ21
آن گاه نظرى كرد .
ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ22
و سپس چهره در هم كشيد و رويى ترش نمود .
ثُمَّ أَدْبَرَ وَ اسْتَكْبَرَ23
پس پشت كرد و كبر ورزيد .
فَقالَ إِنْ هٰذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ24
و در آخر گفت اين قرآن نمىتواند چيزى به جز سحرهاى قديمى باشد .
إِنْ هٰذا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ25
اين نيست مگر سخن بشر .
سَأُصْلِيهِ سَقَرَ26
و من به زودى او را به دوزخ در مىآورم .
وَ ما أَدْراكَ ما سَقَرُ27
و تو چه مىدانى كه دوزخ چيست .
لا تُبْقِي وَ لا تَذَرُ28
نه چيزى باقى مىگذارد و نه فردى را از قلم مىاندازد .
لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِ29
سياه كننده بشره پوست است .
عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ30
و نوزده فرشته بر آن موكل است .
وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِكَةًۙ وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ يَزْدادَ الَّذِينَ آمَنُوا إِيماناًۙ وَ لا يَرْتابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ وَ الْمُؤْمِنُونَۙ وَ لِيَقُولَ لِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْكافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهٰذا مَثَلاًۚ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ وَ ما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَۚ وَ ما هِيَ إِلَّا ذِكْريٰ لِلْبَشَرِ31
و خازنان آتش را جز ملائكه قرار نداده و عدد آنها را جز به منظور آزمايش كفار نياورديم تا كسانى كه اهل كتابند به يقين در آيند و آنها كه ايمان دارند با ايمان آوردن اهل كتاب ايمانشان بيشتر شود و اهل كتاب و مؤمنين شكى برايشان باقى نماند، و كفار و بيماردلان بگويند منظور خدا از توصيف (عدد نوزده) چيست. آرى خدا اين چنين گمراه مىكند هر كه را بخواهد و هدايت مىكند هر كه را بخواهد و عدد جنود پروردگار تو را كسى جز خود او نمىداند و اين جز براى تذكر بشر نيست .
كَلاَّ وَ الْقَمَرِ32
*** چنين نيست قسم به ماه (تابان) .
وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ33
و قسم به شب تار چون (به سحر كه وقت راز و نماز مشتاقان خداست) باز گردد .
وَ الصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَ34
و قسم به صبح چون جهان را روشن سازد .
إِنَّها لَإِحْدَي الْكُبَرِ35
كه اين قرآن يكى از بزرگترين آيات (خدا) است .
نَذِيراً لِلْبَشَرِ36
پند و اندرز آدميانست .
لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ37
تا از شما آدميان هر كه بخواهد (در مقام ايمان و طاعت و سعادت) پيش افتد يا باز ماند .
كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ38
هر كسى در گرو عملى است كه انجام داده است .
إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ39
مگر اهل يمين (كه به يمن و سعادت نيكوكار شدند) .
فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ40
آنان در باغهاى بهشت متنعمند و سؤال مىكنند .
عَنِ الْمُجْرِمِينَ41
از احوال دوزخيان گنهكار .
ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ42
كه شما را چه عملى به عذاب دوزخ در افكند؟ .
قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ43
آنان جواب دهند كه ما از نمازگزاران نبوديم .
وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ44
و به مستمند طعام (و صدقهاى) نمىداديم .
وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ45
و ما با اهل باطل همنشين و همصدا بوديم .
وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ46
و ما روز جزا را تكذيب مىكرديم .
حَتَّي أَتانَا الْيَقِينُ47
تا آنكه (با مرگ) يقين به قيامت يافتيم .
فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ48
پس در آن روز شفاعت شفيعان (از انبيا و اوليا) در حق آنان هيچ پذيرفته نشود .
فَما لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِضِينَ49
اينك چرا از ياد آن روز سخت خود (و از ذكر قرآن) اعراض مىكنند؟ .
كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُسْتَنْفِرَةٌ50
گويى گورخران گريزانى هستند .
فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ51
كه از شير درنده مىگريزند .
بَلْ يُرِيدُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُؤْتيٰ صُحُفاً مُنَشَّرَةً52
بلكه هر يك از آنها مىخواهند كه برايشان صحيفه وحى آسمانى باز آيد (تا ايمان آرند) .
كَلاَّۖ بَلْ لا يَخافُونَ الْآخِرَةَ53
هرگز اين نخواهد شد (كه همه مقام رسالت يابند) چنين نيست كه پنداشتند بلكه از عذاب آخرت نمىترسند .
كَلاَّ إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ54
چنين نيست كه آنها پنداشتند، قرآن محققا همه پند و اندرز است .
فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ55
تا هر كه خواهد متذكر حق شود .
وَ ما يَذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُۚ هُوَ أَهْلُ التَّقْويٰ وَ أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ56
و هيچ كس پند نمىگيرد جز آنكه خدا بخواهد (يعنى بدون مشيت الهى كسى بهشتى و سعادتمند نخواهد شد) او اهل تقوى و اهل آمرزش و مغفرت است .